passa porta seminar 2014: the time of the author

EERSTE EDITIE 10 TOT 12 MAART 2014

 

Internationaal Schrijversseminarie met Céline Curiol (FRA), Joke Hermsen (NLD), Iman Humaydan (LIB), Jens Christian Grøndahl (DNK), Anne Provoost (BEL), Goce Smilevski (MKD) en Juan Gabriel Vásquez (COL). Moderator: Ortwin de Graef (BEL)

‘Literature is news that stays news’, schreef Ezra Pound in ABC of Reading. In zijn ideale wereld bepaalt de schrijver zelf wat nieuws is, en zorgt hij of zij ervoor dat het altijd en overal te horen blijft. Maar hoe verhoudt de schrijver zich tot het nieuws dat hij of zij nooit helemaal zelf in handen heeft, het nieuws dat ‘de actualiteit’ of ‘de wereld van vandaag’ heet? Aan de literatuur wordt vaak gevraagd dat zij mee is met haar tijd en de vinger aan de pols houdt. Wat betekent dat precies? Moet de literatuur bijvoorbeeld ‘eigentijdse taal’ en vormen hanteren, en wie zegt dan welke die zijn? Moet de literatuur ‘actuele onderwerpen’ aansnijden, ‘de tijdsgeest’ vertolken, op een ‘eigentijdse manier’?

Zulke vragen zijn niet vanzelfsprekend. Niet alleen omdat er geen consensus kan bestaan over wat ‘het actuele’ is, maar ook omdat goede kunst en literatuur altijd iets ‘unzeitgemässigs’ hebben, waardoor ze ontsnappen aan de waan van de dag en tegelijk kritisch en resistent kunnen zijn. Welke antwoorden bieden literatuur en verbeelding op de uitdagingen van vandaag? Wat is de tijd die de auteur vraagt, maakt, behandelt, en heeft?

Het eerste Passa Porta Seminar bood aan zeven auteurs uit binnen- en buitenland de kans om samen te reflecteren over een kritische omgang met ‘hun’ en ‘onze tijd’, de tijd die we delen – met wie?

De auteurs brachten drie dagen samen door in Villa Hellebosch, de schrijversresidentie in Vollezele. Daar reflecteerden ze over de rol en de plaats van literatuur in de wereld van vandaag, aan de hand van keynotes en gesprekken, gevolgd door een publieke presentatie op 12 maart in Flagey. Gastheer was Ortwin De Graef.

  • Verslag van de gesprekken door reporter Jack McMartin (in het Engels)
     
  • Video-opname van de avond in Flagey

 

Keynotes

 

Foto's van het seminar zijn hier te bekijken.

Verslaggeving op Passa Porta Blog


OVER DE DEELNEMENDE AUTEURS

Na haar studies in Parijs woonde Céline Curiol (Frankrijk, 1975) lange tijd New York, waar ze werkte als journaliste voor Libération en als radiocorrespondente voor BBC Afrique en France Culture. Na verblijven in Buenos Aires en Kyoto woont ze opnieuw in Parijs. Haar literair debuut Voix sans issue werd in vijftien landen vertaald en haalde de shortlist voor de International Foreign Fiction Prize. De roman, in het Nederlands gepubliceerd als Parijse stemmen (2006), draait rond eenzaamheid en de kloof tussen het personage en de wereld die haar omringt, thema’s die in latere publicaties terugkeren. Haar tweede boek Permission (Verlof, 2011) verscheen in 2007, net zoals het reisverhaal Route Rouge. Voyage en Sierra Leone. Recente titels zijn de romans Exil intermédiaire, vertaald als Adempauze (2011), L’ardeur des pierres (2012), geschreven in Kyoto, en het essay À vue de nez, over geur, geheugen en schrijven, voltooid tijdens haar residentie bij Passa Porta in 2013.

Joke Hermsen (Nederland, 1961) is romanschrijfster, essayiste en filosofe. Samen met Dana Villa publiceerde ze The Judge and The Spectator, een werk over de politieke filosofie van Hannah Arendt. Haar literaire debuut Het dameoffer (1998) werd gevolgd door Tweeduister (2000), een ambitieuze historische roman geënt op de levens van Bloomsbury-schrijvers als Virginia Woolf en T.S. Eliot. In het succesvolle essay Stil de tijd. Pleidooi voor een langzame toekomst (2009) behandelt Hermsen filosofen als Henri Bergson, Ernst Bloch, Hannah Arendt. Het biedt een overzicht van het denken over tijd in de moderne filosofie en exploreert het belang van rust, vertraging en verveling in literatuur, muziek en beeldende kunsten, waarden die vandaag onder druk staan. Na Stil de tijd schreef Joke Hermsen Kairos. Een nieuwe bevlogenheid (2014), boek gewijd aan de Griekse god van de tijd, de goede maat en het juiste moment. Hierin interpreteert zij de Kairostijd vanuit een filosofisch, literair en artistiek perspectief, in combinatie met klassieke begrippen als de nunc stans (eeuwige gloed) en het festina lente-principe (haast je langzaam).
Auteurswebsite.

Iman Humaydan (Libanon, 1956) is auteur, antropologe, journaliste, scenariste en docent creatief schrijven. Ze heeft een wekelijkse column in de Libanese krant Assafir. Tot op heden publiceerde zij drie romans: B for Beirut, Wild Mulberries en het ook in het Nederlands vertaalde Andere levens (De Geus, 2013). Haar werk verschijnt eveneens in het Frans, het Engels en het Italiaans. Oorlogsherinneringen en de situatie van vrouwen en hun rechten vormen de rode draad in Humaydans werk. De film Here Comes the Rain (2011) was gebaseerd op haar onderzoek naar verdwenen personen in Libanon en won negen internationale prijzen. Tijdens haar residentie bij Passa Porta in 2013 werkte ze aan haar vierde roman, Rassa el Istanbul (Brieven van Istanboel), die in 2014 verschijnt.

Jens Christian Grøndahl (Denemarken, 1959) studeerde filosofie en filmregie in Kopenhagen. Sinds 1983 legt hij zich toe op het schrijven. Liefde en moderne relaties vormen de leidende thema’s in zijn talrijke romans, zoals Stilte in oktober (1998), Veranderend licht (2002) en De tijd die nodig is (2008). In 2010 verschenen zijn jeugdherinneringen, getiteld Over een uur ontluiken de bomen (Meulenhoff). In de essaybundel Drie stappen achteruit (Meulenhoff, 2008) reflecteert hij over zijn positie als Europees schrijver en zijn relatie tot politieke en culturele vraagstukken. Grøndahl was een eregast op het Passa Porta Festival van 2011, waar hij de openingsrede ‘Stralend als de onzegbare lente’ uitsprak.

Anne Provoost (België, 1964) is de auteur van uitdagende en gevoelige romans over thema’s zoals extreem rechts, seksueel misbruik en religie, vaak gezien door de ogen van jonge personages. Ook publiceert zij essays over literatuur en (on)geloof. Haar tweede roman, Vallen (1994), over de valkuilen en verlokkingen van extreemrechtse retoriek, werd vertaald in het Engels en door Hans Herbots verfilmd als Falling (2001), met in de hoofdrollen Jill Clayburgh, Koen De Bouw en Alice Krige. Het idee om de wereld te bekijken en te tonen vanuit het perspectief van een jong personage keert terug in later werk van Provoost, zoals in De arkvaarders (2001). In dit boek haalt ze onder andere de problematiek van ongelijkheid aan, vertrekkende van een Bijbels verhaal. Haar recente roman In de zon kijken (2007), over een meisje en de dood, werd in het Frans vertaald als Regarder le soleil (Fayard, 2009). Haar werk is gepubliceerd in 20 talen.
Auteurswebsite.


Goce Smilevski (Macedonië, 1975) is de auteur van romans, theaterstukken en essays. Hij studeerde aan de Charles University in Praag, de Central European University in Boedapest en de Heilige Cyrillus en Methodius Universiteit in Skopje. In 2003 ontving hij de National Novel of the Year Prize voor zijn roman Conversation with Spinoza. De zus van Freud (Anthos), een roman tegen ‘het grote vergeten’, is een persoonlijk verhaal dat een stem geeft aan Freuds zus Adolfina. Het weerspiegelt de opkomst en ondergang van het tijdperk dat van start gaat met het optimisme van de tweede helft van de negentiende eeuw en eindigt met de Holocaust. Het boek werd bekroond met de European Union Prize voor literatuur in 2010 en uitgegeven in meer dan dertig talen. In 2012 genoot hij van een residentie in Passa Porta. Zie ook het Citybook dat hij schreef voor het Vlaams-Nederlands huis deBuren. In 2014 verscheen Het web van Spinoza (Anthos), de Nederlandse vertaling van Conversation with Spinoza.
Auteurswebsite.

Juan Gabriel Vásquez (Colombia, 1973) is volgens Mario Vargas Llosa een van de meeste originele nieuwe stemmen in de Latijns-Amerikaanse literatuur. Na zijn studies in Colombia verhuisde Vásquez naar Parijs waar hij aan de Sorbonne een doctoraat in de Latijns-Amerikaanse literatuur afwerkte. Daarna leefde hij een tijdje in de Belgische Ardennen en in Barcelona. In 2013 keerde Vásquez terug naar Colombia. Hij schrijft regelmatig voor magazines en kranten en hij heeft een wekelijkse column in de Colombiaanse krant El Espectador. In zijn romans keert hij vaak terug naar donkere perioden uit de Colombiaanse geschiedenis, waarin corruptie, geweld en opportunisme de bovenhand haalden. In De informanten (2008) schreef Vásquez over de brute behandeling die de Duitsers in Colombia kregen gedurende de Tweede Wereldoorlog. De geheime geschiedenis van Costaguana (2010) handelt over de constructie van het Panamakanaal en het bloedvergieten dat ermee gepaard ging. In Het geluid van vallende dingen (2012, Premio Alfaguara), blikt Vásquez in een sfeervolle stijl terug op de opkomst en het succes van de Colombiaanse drugshandel en behandelt hij de impact van het drugsterrorisme op zijn generatie. In 2012 werd hij ook bekroond met de Prix Roger Caillois en in 2013 met de Premio Gregor von Rezzori-Città di Firenze (voor Het geluid van vallende dingen).


OVER DE MODERATOR

Ortwin de Graef (1963) is professor in de Engelse Literatuur aan de KU Leuven en is er momenteel decaan Onderzoek aan de Faculteit Letteren. Hij is de auteur van twee boeken over Paul de Man (Serenity in Crisis [1993] en Titanic Light [1995]) en van talrijke artikels over postromantische literatuur, gaande van Wordsworth, Matthew Arnold en George Eliot, langs Virginia Woolf en Pearl S. Buck, tot Hafid Bouazza, Alan Warner en A. L. Kennedy. Samen met Tom Toremans stond hij in voor de redactie van nummers van het literaire tijdschrift DWB over Schotse literatuur en meertalig schrijven. Ook presenteerde en organiseerde hij literaire ontmoetingen met John Banville, Nadine Gordimer, Derek Walcott, David Grossman, David Mitchell, Michael Cunningham en A. L. Kennedy.