15.10.2013 - jonathan coe

Jonathan Coe, The Rotters’ Club (Nederlandse vertaling: De Rotters club, De Bezige Bij)

In De Rotters club van Jonathan Coe lezen we over de werdegang van vier studiegenoten aan een gerenommeerde school in Birmingham. Hun verhalen spelen zich af in de jaren zeventig,  tegen een achtergrond van oprukkend racisme, sociale onrechtvaardigheid en verlammende stakingen.

De Rotters club is een tragikomische roman over jongeren die in onzekerheid verkeren en volwassenen bij wie verwarring heerst, waarbij het persoonlijke en het politieke elkaar op de meest onverwachte momenten kruisen. Een melancholische roman ook, over de koude oorlog, kalverliefde en symfonische rock, die daarenboven – het moet haast zeker ter sprake komen tijdens deze eerste read & meet – de langste zin uit de Engelstalige literatuur bevat (13.955 woorden).

Romans van Jonathan Coe werden reeds vergeleken met werk  van Tom Wolfe (de satirische maatschappijkritiek) en Marcel Proust (de minutieuze mijmeringen over een  verloren jeugd). In De Rotters Club toont Coe zich echter van een meer experimentele zijde: hij hanteert haast evenveel verhaalperspectieven als er hoofdstukken zijn, van ingezonden brief tot een ‘nagelaten’ document. Verraadt dit de invloed van de door Coe gewaardeerde avant-garde auteur B.S. Johnson? Of mogen we hier een knipoog in zien naar het werk van een ander lichtend voorbeeld, Henry Fielding?

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is De Gesloten Kring niet zozeer het vervolg op De Rotters Club, maar vormen zij samen één geheel. De auteur gebruikte tal van technieken om de twee delen aan elkaar te spiegelen, maar uit interviews blijkt soms een milde frustratie over het feit dat die technieken niet werden opgemerkt of besproken door recensenten.  Misschien brengt deze eerste Passa Porta read & meet niet enkel een oplossing voor het publiek, maar ook verlossing voor de auteur. 


Verslag van de leesclub

Tijdens de eerste Read & Meet @ Passa Porta spraken we met Jonathan Coe over diens grote sociaal-politieke roman De Rotter’s Club. Hoewel Coe aangaf geen groot herlezer te zijn van eigen werk, friste het spervuur aan vragen uit de leesgroep zijn geheugen snel genoeg op en konden we de roman en onze leeservaringen in kaart brengen.

De Rotter’s Club bevat tal van autobiografische elementen (‘Benjamin Trotter ben ik en Doug Anderton is de jongen die ik altijd wilde zijn’) wat leidde tot uitweidingen over opgroeien in de jaren zeventig, de invloed van popmuziek uit die tijd op de roman en de ondergang van Old Labour.

De Read & Meet heeft als verlokkend voordeel dat de auteur van het besproken boek aanwezig is, wat maakt dat we het voorrecht hadden om met Jonathan Coe over zijn schrijftechnieken te praten, het gebruik van zogenaamd gevonden teksten en de ambitieuze structuur van de roman. Een vraag over een bepaald komische passage leidde tot een analyse van Britse satire en hoe dat veelal een conservatieve traditie is waar Coe een progressieve stem wilde tegenover zetten.

Jonathan Coe nam ook de tijd om enkele misverstanden over de roman recht te zetten. Zo concipieerde hij De Rotter’s Club niet als een historische roman, wat blijkt uit het feit dat de vele verhaallijnen zich verder ontwikkelen in De Gesloten Cirkel. Dit boek (vaak verkeerdelijk omschreven als een vervolgroman) vormt eigenlijk samen met De Rotter’s Club één roman. Ook verzette Coe zich tegen de notie dat het een jongerenroman zou zijn (ondanks de leeftijd van de personages) wat tot enige consternatie leidde bij de Italiaanse aanwezigen. In Italië blijkt het boek net een grote cultaanhang te hebben onder jongeren.

Het eigen geheugen opgefrist, de vele vragen beantwoord nam Coe afscheid met de schalkse opmerking dat het hem een geweldig boek leek. “You made it sound marvelous, I think I should read it one day”


Voor wie interesse heeft om meer te weten te komen over Jonathan Coe en deze roman beveelt Steven Van Ammel volgende links aan:

 

  • Hier vindt u een interview met Coe naar aanleiding van de verfilming van De Rotter's Club door BBC.

 

  • The Closed Circle, vaak omschreven als het vervolg op De Rotter's Club is eigenlijk het tweede deel van wat Jonathan Coe zag als één roman

 

  • Muziek speelt een belangrijke rol in De Rotter's Club en De Gesloten Kring, meer bepaald in het leven van Benjamin Trotter die er een levenswerk van heeft gemaakt een grote roman 'te componeren' als ware het een muziekstuk. Jonathan Coe over het vaak moeilijke huwelijk tussen muziek en woord en zijn liefde voor de High Llamas.

 

  • De favoriete romans van deze eerste Read & Meet-gast, waaronder een roman van de Tsjechische schrijver Bohumil Hrabal, een auteur die Coe inspireerde tot het schrijven van het laatste hoofdstuk van De Rotters Club; bestaande uit één dertienduizend negenhonderd vijfenvijftig woorden tellende zin. 

 

  • Naar aanleiding van het overlijden van Margaret Thatcher eerder dit jaar werd Jonathan Coe door The Guardian gevraagd herinneringen op te halen aan de "era van Thatcher".

 

  • Tot slot geven we nog even mee dat we al eerder het genoegen hadden om Jonathan Coe te gast te hebben. Op het podium en als writer-in-residence.


Indien u zelf nog lezenswaardige bemerkingen heeft over De Rotter’s Club kan u ons contacteren op info@passaporta.be. Uw reacties worden verzameld op deze pagina.