1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

agenda

leesclub
do 14.04.2016 | 20:00 > 21:30
€ 7 / 5
passa porta
EN

read & meet: auður ava ólafsdóttir

De IJslandse Auður Ava Ólafsdóttir (Reykjavík, 1958) studeerde kunstgeschiedenis aan de Sorbonne in Parijs. Zij is momenteel docent  kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Reykjavík en was eerder directeur van het kunstmuseum van dezelfde universiteit. Ólafsdóttir  schrijft gedichten, romans en toneelteksten. Haar werk werd vertaald in zestien talen en veelvuldig bekroond, o.a. met de Prix Page de Libraires, de belangrijkste boekhandelaarsprijs in Frankrijk. Samen met Auður Ava Ólafsdóttir bespreken we haar roman Vlinders in november. Deelnemers worden geacht deze roman te hebben gelezen.

 

Over het boek

In een donkere In een donkere novembermaand wordt de vertelster van dit verhaal door haar man verlaten, vraagt haar beste vriendin haar voor haar zoontje van vier te zorgen omdat zijzelf moet worden opgenomen in het ziekenhuis, en wint ze in een loterij een zomerhuis. Ze besluit om samen met haar protegé Tumi op reis te gaan door het barre IJsland, op zoek naar een mooie plek voor haar nog te bouwen zomerhuis. Tumi is bijna doof en zeer slechtziend, en leeft door deze ingrijpende lichamelijke beperkingen in zijn eigen wereld. Met Vlinders in november laat Ólafsdóttir zien welke absurde en dramatische wendingen het leven kan nemen, en beschrijft ze een bijzondere en steeds intenser wordende relatie. Tegelijk is deze road trip voor de vertelster een persoonlijke zoektocht, waarin ze wordt geconfronteerd met haar ambivalente gevoelens jegens het moederschap.


Verslag door deelneemster Margot Vervliet

Op donderdagavond 14 april 2016 was Auður Ava Ólafsdóttir te gast in literatuurhuis Passa Porta, waar ze een maandlang verbleef als writer-in-residence. Een twintigtal lezers van verschillende nationaliteiten en Passa Porta programmamaker Steven Van Ammel gingen met de schrijfster in gesprek over haar recentste roman Vlinders in november.

Ólafsdóttir ging onder meer in op het motief ‘taal’ in haar roman. Het naamloze hoofdpersonage beheerst vloeiend elf talen maar slaagt er toch niet in om echt te communiceren met haar naaste omgeving, tot ze door toeval op reis vertrekt met het dove zoontje van een goede vriendin. Enkele lezers zagen in deze twee personages een olijk duo zoals Don Quichote en Sancho Panza in de schelmenroman van Cervantes. Ólafsdóttir benadrukte dat ze naast de komische miscommunicatie tussen de personages vooral wou aantonen dat er naast gesproken taal nog een ander belangrijk medium is namelijk lichaamstaal.

De oorspronkelijke IJslandse titel Rigning í nóvember (‘Regen in november’) klinkt in verschillende talen heel anders. In het Engels letterlijk als Raining in November, in het Italiaans als La donna è un'isola en in het Frans als L’Embellie. De IJslandse, Engelse en Nederlandse titel verwijzen naar een uitzonderlijke situatie: niemand gaat in IJsland op trektocht in november, en vlinders passen ook helemaal niet in deze maand.

Het thema van Vlinders in november is sterk verweven met IJsland, de woonplaats van de auteur en bovendien de setting van de roman. Auður Ava Ólafsdóttir stelde dat in haar roman ‘IJsland’ en ‘de vrouw’ met elkaar vergeleken worden. Ze speelde met het idee dat de quote ‘No man is an island’ van John Donne kon betekenen dat vrouwen wél eilanden zijn. Het onafhankelijke hoofdpersonage weerspiegelt deze gedachte. De auteur had voor ogen om te beschrijven hoe gecompliceerd het is om een vrouw te zijn. Lezers gaven aan dat ze inderdaad vonden dat de roman ‘barst van de vrouwelijke hormonen’. Voorts verduidelijkte Ólafsdóttir dat ze er, ter versterking van dit thema, voor gekozen heeft om bij de nummering van de hoofstukken de vrouwelijke vorm van de IJslandse nummers te kiezen in plaats van de mannelijke. Dat het verhaal zich grotendeels afspeelt op de Ringweg, de enige grote autoweg in IJsland, is voor haar ook een intrinsiek vrouwelijke twist in het verhaal. Zelf associeert ze deze weg met ‘vrouwelijkheid’.

Een ander opvallend element is dat er heel wat gerechten beschreven worden in de roman. Ólafsdóttir gaf hiervoor de simpele verklaring dat ze haar personages goed wil verzorgen en dat ze voldoende moeten eten. Ólafsdóttir had blijkbaar dezelfde bekommernis voor haar lezers want ze sloot haar roman af met de recepten van een aantal IJslandse gerechten die in het boek vermeld worden. Ook tijdens de Read & Meet kwamen de lezers niets te kort. Steven Van Ammel voorzag zelfgemaakte kleinur, een soort IJslandse doughnuts, naar een recept van Ólafsdóttir.

Ólafsdóttir noemde haar roman een soort Bildungsroman. Naarmate de roman vordert, verandert het hoofdpersonage door de mensen die ze op haar weg ontmoet. Op die manier vindt ze ten slotte ook zichzelf. Een lezer merkte op dat deze ‘Bildung’ wel grotendeels door allerlei toevalligheden ontstond.

De roman wordt over het algemeen omschreven als licht absurdistisch, al is er veel herkenning bij de lezers. Bij het verzinnen van sommige scènes had Ólafsdóttir zelf het gevoel dat ze extreme situaties beschreef. Toch wordt ze vaak verrast door lezers die haar vertellen dat ze zich in zulke situaties herkennen of ze zelf hebben meegemaakt. Zo herkende een lezer zich letterlijk in een scène waarin Ólafsdóttir beschrijft hoe de ex-man van het hoofdpersonage zich dagelijks ongegeneerd bij haar komt douchen, ook na de breuk. Ólafsdóttir besluit dat wat je beschrijft als auteur werkelijkheid wordt voor de lezer. ‘Dat is de reden dat ik niemand in mijn romans laat doodgaan’, lachte ze.

De vertelstijl werd door de lezers als kalm en bijna stoïcijns ervaren. Verhaallijnen die voor sommige lezers dramatisch of schokkend zijn, worden op een zeer neutrale toon beschreven. Er vallen geen zware woorden in Vlinders in November. Ólafsdóttir antwoordde dat het waarschijnlijk eigen is aan de IJslanders om dingen te relativeren en oplossingsgericht te denken. Een andere lezer merkte op dat het hoofdpersonage zich helemaal geen zorgen maakt wanneer haar ex bijna de hele inboedel meeneemt naar zijn nieuwe partner. Ólafsdóttir beoogde hiermee inderdaad een vorm van antimaterialisme: ‘Een mens ervaart pas echte vrijheid wanneer hij niet gebonden is aan veel bezittingen.’

Na afloop van de lezersdiscussie was er tijd voor het signeren van de romans en bedankte Ólafsdóttir haar lezers uitgebreid voor hun interessante en verrassende vragen. Ólafsdóttir  vertrouwde nog toe dat ze vreesde dat haar lezers haar nu, na de drie romans die ze heeft gepubliceerd, al helemaal zouden kennen. Ze vraagt zich af of ze niet al te veel heeft prijsgegeven. Daar is geen gevaar voor: Auður Ava Ólafsdóttir is een bijzondere en geïnspireerde verhalenverteller, van wie we nog veel mogen verwachten.

Margot Vervliet

 

 

De leesclub ‘Read & Meet @ Passa Porta’ geeft lezers de kans om hun leeservaringen niet enkel met andere lezers, maar ook met de auteur zelf te delen. Passa Porta boekhandelaar en gedreven lezer Steven Van Ammel animeert het gesprek tussen schrijver en lezers. De romans zijn telkens ruim vertaald, lezen kan dus in de eigen taal. Het gesprek met de auteurs verloopt in het Engels. Passa Porta Bookshop verkoopt het boek in meerdere talen, mét korting.

 

ORG. Passa Porta, IJslandse ambassade

 

Foto © Anton Brink

Bookmark and Share